Nie tylko w królestwie roślin można spotkać gatunki o działaniu adaptogennym – również niektóre grzyby są zaliczane do tej grupy. Jednym z najlepiej poznanych przykładów jest reishi (Ganoderma licudum).
Jeśli zmagasz się z problemami ze strony układu odpornościowego (takimi jak alergie, częste infekcje czy zaburzenia równowagi immunologicznej) i jednocześnie chcesz holistycznie wesprzeć organizm, reishi będzie stanowić wartościowe uzupełnienie diety. Grzyb ten jest znany z działa immunomodulującego.
Co to są grzyby reishi (Ganoderma Lucidum)?
Reishi (łac. Ganoderma Lucidum) to powszechnie znany w medycynie Wschodu grzyb o właściwościach adaptogennych. Z wyglądu przypomina znaną z polskich lasów hubę drzewną, jest jednak twardszy oraz przyjmuje barwę od pomarańczowej, przez kasztanową, aż po niemal czarną.
W tradycyjnej medycynie chińskiej znany jest jako grzyb lingzhi i stosowany jest od czasów przed naszą erą. W słynnym herbarium Shennong Ben Cao Jing zaliczany jest do tzw. “ziół wyższych”, które swoją nazwę zawdzięczają wyjątkowo silnym i wszechstronnym właściwościom prozdrowotnym. Nie bez przyczyny określano go w Japonii także jako Mannentake, czyli “grzyba nieśmiertelności”. Sama nazwa „reishi” tłumaczona jest jako „grzyb siły duchowej”.
W naturze porasta drzewa liściaste Dalekiego Wschodu, przy czym występuje tam stosunkowo rzadko.
Ze względu na tę rzadkość w starożytności był używany głównie przez arystokrację. Bywał zarezerwowany nawet dla chińskich cesarzy, stąd kolejny jego przydomek – „grzyb cesarski”.
Skład chemiczny odpowiedzialny za działanie reishi
Grzyb ten zawiera prawdziwe bogactwo substancji pożytecznych dla zdrowia, m.in.:
- liczne aminokwasy,
- kwasy organiczne,
- wielonienasycone kwasy tłuszczowe,
- polisacharydy, w tym beta-glukany,
- triterpeny,
- kumaryny,
- saponiny,
- fitoncydy,
- witaminy (głównie z grupy B, w tym B3 i B5, a także niewielkie ilości witamin C i D),
- flawonoidy,
- alkaloidy,
- różne makro- i mikroelementy, takie jak wapń, potas, sód, magnez, żelazo, mangan, fosfor, cynk, miedź, siarka, selen, a także german i inne pierwiastki śladowe.
Za szeroki zakres działania grzybów reishi odpowiada przede wszystkim wysoka zawartość polisacharydów, triterpenów oraz organicznego germanu, które są jednymi z najlepiej przebadanych bioaktywnych składników tego grzyba.
Grzybki reishi – ich działanie na organizm człowieka i właściwości
Pozytywny wpływ na odporność organizmu
Reishi jest immunomodulatorem, tzn. posiada zdolność do naturalnego regulowania odpowiedzi układu odpornościowego. Tradycyjnie wykorzystywany jest jako wsparcie w przebiegu infekcji wirusowych, w tym infekcji dróg oddechowych, oraz innych schorzeń układu oddechowego, takich jak zapalenie oskrzeli czy astma. Za te właściwości w dużej mierze odpowiadają zawarte w nim polisacharydy.
Spożywanie reishi bywa zalecane jako element wsparcia przy zaburzeniach związanych z funkcjonowaniem układu odpornościowego.
Fakt ten wiąże się również z oddziaływaniem reishi na układ nerwowy. Badania wskazują, że u osób zmagających się z chorobami nowotworowymi jego stosowanie może przyczyniać się do zmniejszenia uczucia zmęczenia oraz poprawy ogólnego samopoczucia psychicznego.
Wsparcie układu sercowo-naczyniowego
Innym korzystnym działaniem polisacharydów jest ich tonizujący wpływ na układ krwionośny. Właśnie dlatego grzyb cesarski bywa wykorzystywany jako element profilaktyki chorób serca. Jego stosowanie może wspierać utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi, poziomu cholesterolu oraz gospodarki glukozowej.
Choroby układu krwionośnego należą współcześnie do najczęstszych dolegliwości cywilizacyjnych. Dzięki wspieraniu prawidłowego krążenia reishi może pomagać w ograniczaniu negatywnych skutków współczesnego trybu życia, takich jak brak ruchu, zanieczyszczenie powietrza i żywności czy przewlekły stres. Tym samym przyczynia się do poprawy ogólnego samopoczucia oraz komfortu życia.
Działanie przeciwzapalne
Kolejnym niezwykle istotnym aspektem aktywności polisacharydów są ich właściwości przeciwzapalne. Dzięki działaniu antyoksydacyjnemu substancje zawarte w reishi mogą wspierać organizm w łagodzeniu procesów zapalnych, w tym towarzyszących chorobom o podłożu zapalnym, takim jak zapalenia jelit czy choroba Leśniowskiego-Crohna. Te same cechy grzyba cesarskiego mogą również korzystnie wpływać na profilaktykę innych chorób cywilizacyjnych.
Ponadto niektóre badania sugerują, że związki bioaktywne obecne w reishi mogą wykazywać działanie wspierające naturalne mechanizmy obronne organizmu wobec komórek nowotworowych.
Działanie antyalergiczne
Jeden z triterpenów zawartych w reishi może również łagodzić objawy alergii poprzez wpływ na uwalnianie histaminy, a także wspieranie gospodarki tlenowej organizmu oraz prawidłowego funkcjonowania wątroby.
Reishi a starzenie się
Właściwości reishi, o których była mowa wcześniej (działanie antyoksydacyjne, immunomodulacyjne), mają również znaczenie w procesie starzenia się organizmu. Liczne biologicznie aktywne składniki, zwłaszcza z grupy polisacharydów, synergicznie wspierają ochronę komórek przed degradacją, redukują stres oksydacyjny i wspierają odporność.
Stosowanie go jako „eliksiru młodości” sięga starożytnych praktyk medycyny chińskiej, która szczególny nacisk kładzie na prewencję – czyli zapobieganie powstawaniu chorób. W chińskiej tradycji grzyb cesarski był uważany za jeden z najważniejszych środków profilaktycznych, wspomagający równowagę układów wewnętrznych organizmu.
Reishi był w przeszłości niezwykle rzadki, dlatego większość ludzi nie miała możliwości korzystania z jego właściwości. Wśród arystokracji stanowił jednak ulubiony środek wspierający zdrowie i witalność w starszym wieku.
Na szczęście dzisiaj reishi jest uprawiany na wyspecjalizowanych farmach, dzięki czemu każdy może skorzystać z jego właściwości zdrowotnych.
Grzyby reishi a odchudzanie i zaburzenia gospodarki węglowodanowej
Grzyb reishi wykazuje korzystny wpływ na poziom glukozy we krwi, dlatego może być stosowany jako element wsparcia dla osób z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej, w tym z cukrzycą. Stabilizacja poziomu glukozy może pomagać w łagodzeniu objawów takich tak pragnienie, zmęczenie czy problemy z koncentracją. Ale nie tylko – może być także jednym z elementów walki z nadprogramowymi kilogramami – w połączeniu z deficytem kalorycznym i regularną aktywnością fizyczną. Włączenie preparatu z tym grzybem do codziennej diety może przyczynić się do utrzymania prawidłowej masy ciała lub wspierać dążenie do uzyskania wymarzonej sylwetki.
Zobacz także
Dla kogo Reishi?
Zestaw właściwości, jakimi dysponuje reishi, wydaje się być doskonale dopasowany do potrzeb współczesnego, zabieganego i zestresowanego człowieka. Wszechstronne działanie adaptogenne tego grzyba przekłada się na holistyczne wsparcie funkcjonowania całego organizmu.
Sprawdzi się przede wszystkim:
- w przypadku osób zdrowych, ale zmagających się ze stresem, napięciem emocjonalnym, wyczerpaniem fizycznym lub niekorzystnym otoczeniem (zanieczyszczenia, toksyny). W takim wypadku może wspierać naturalne mechanizmy organizmu i jego odporność na szkodliwe czynniki;
- u alergików oraz osób często łapiących infekcje;
- u osób z zaburzeniami odporności (w tym choroby autoimmunologiczne), jako element wsparcia organizmu.
Efekty stosowania adaptogenów zwykle pojawiają się w perspektywie długofalowej. Dlatego nie warto „skreślać” produktu, jeśli po 2-3 czy nawet 10 dniach nie zauważymy efektów. U niektórych osób pierwsze zmiany mogą być widoczne już po kilku dniach, u innych dopiero po 2-4 tygodniach stosowania. Wszystko zależy od indywidualnej reakcji organizmu i jego wrażliwości na różne substancje. W przypadku adaptogenów warto zachować cierpliwość i systematyczność.
Wyciąg z grzybów reishi – preparat i stosowanie
Przy zakupie preparatu z reishi warto przede wszystkim zwrócić uwagę na to, z jakiej części grzyba pochodzi produkt. Najwięcej biologicznie aktywnych składników zawiera owocnik grzyba, czyli część, która wyrasta z drzewa (w przypadku tzw. huby). Natomiast inne części grzybni, np. „ciało” grzyba znajdujące się wewnątrz drzewa, zawierają znacznie mniejsze ilości substancji prozdrowotnych. Sprzedawane czasami mycelium reishi (skupisko strzępków stanowiących część wegetatywną grzyba) ma w tym kontekście ograniczoną wartość w porównaniu do owocnika.
Czy istnieją skutki uboczne lub przeciwwskazania do stosowania grzybów reishi?
O ile nie jest stosowany w nieproporcjonalnie dużych dawkach, reishi nie wykazuje żadnego działania toksycznego na organizm, dlatego może być bezpiecznie przyjmowany na co dzień. Przyjęcie zbyt dużej porcji preparatu zawierającego Ganoderma Lucidum może jednak doprowadzić do pogorszenia samopoczucia, a także do objawów ze strony układu pokarmowego. U osób z niskim ciśnieniem może dojść do jego nadmiernego obniżenia. Dlatego nie należy przyjmować większej porcji niż zalecana.
Mimo dobroczynnych właściwości adaptogenu, preparaty zawierające grzyby reishi nie powinny być stosowane przez:
- kobiety w ciąży i karmiące;
- osoby uczulone na jakikolwiek składnik produktu;
- osoby przyjmujące leki nasenne, przeciwpadaczkowe, leki na nadciśnienie.
Źródła
[1] Bisko N. A., Mitropolskaja N. J. Gulicz M. P., Olszewskaja O. D., Jatczenko E. A., Perspektiwy ispołzowanija lekarstwiennogo griba Ganoderma Lucidum w leczebno-profiłakticzeskich celjach, Uspiechi medicinskoj mikologii, tom 1, str. 234-235.
[2] Awtonomowa A. W., Krasnopolskaja Ł. M., Protioopucholewoje i immunomodulirujuszczije swojstwa trutowika lakirowannogo (Ganoderma Lucidum), Mikologia i Fitopatologija 2013, tom 47, str. 3-11.
[3] Zhao H., Zhang Q., Zhao L., Huang X., Wang J., Kang X., Spore Powder of Ganoderma lucidum Improves Cancer-Related Fatigue in Breast Cancer Patients Undergoing Endocrine Therapy: A Pilot Clinical Trial. Evid Based Complement, Alternat Med. 2012; 2012: 809614. doi: 10.1155/2012/809614. Epub 2011 Dec 10.
[4] Antonio Barbieri, Vincenzo Quagliariello, Vitale Del Vecchio, Michela Falco, Antonio Luciano, Nagoth Joseph Amruthraj, Guglielmo Nasti, Alessandro Ottaiano, Massimiliano Berretta, Rosario Vincenzo Iaffaioli, Claudio Arra, Anticancer and Anti-Inflammatory Properties of Ganoderma lucidum Extract Effects on Melanoma and Triple-Negative Breast Cancer Treatment, Published online 2017 Feb 28. doi: 10.3390/nu9030210
[5] Ivette J. Suarez-Arroyo, Raysa Rosario-Acevedo, Alexandra Aguilar-Perez, Pedro L. Clemente, Luis A. Cubano, Juan Serrano, Robert J. Schneider, Michelle M. Martínez-Montemayor, Anti-Tumor Effects of Ganoderma lucidum (Reishi) in Inflammatory Breast Cancer in In Vivo and In Vitro Models, Published online 2013 Feb 28. doi: 10.1371/journal.pone.0057431
[6] Michelle M. Martínez-Montemayor, Raysa Rosario Acevedo, Elisa Otero-Franqui, Luis. A. Cubano, and Suranganie F. Dharmawardhane, Ganoderma lucidum (Reishi) Inhibits Cancer Cell Growth and Expression of Key Molecules in Inflammatory Breast Cancer, Nutr Cancer. 2011 Oct; 63(7): 1085–1094. Published online 2011 Sep 2. doi: 10.1080/01635581.2011.601845
[7] Tasaka K., Mio M., Izushi K., Akagi M., Makino T.,Anti-allergic constituents in the culture medium of Ganoderma lucidum. (II). The inhibitory effect of cyclooctasulfur on histamine release. Agents Actions. 1988 Apr; 23(3-4): 157-60
[8] Kohda H., Tokumoto W., Sakamoto K., Fujii M., Hirai Y., Yamasaki K., Komoda Y., Nakamura H., Ishihara S., Uchida M., The biologically active constituents of Ganoderma lucidum (Fr.) Karst. Histamine release-inhibitory triterpenes. Chem Pharm Bull (Tokyo). 1985 Apr; 33(4): 1367-74.
[9] Jue Wang, Bin Cao, Haiping Zhao, Juan Feng, Emerging Roles of Ganoderma Lucidum in Anti-Aging, Aging Dis. 2017 Dec; 8(6): 691–707. Published online 2017 Dec 1. doi: 10.14336/AD.2017.0410
Informacje zawarte na blogu nie powinny być wykorzystywane lub traktowane jako porada medyczna.
