Podstawą skutecznego odchudzania jest ujemny bilans energetyczny, czyli deficyt kaloryczny. Najlepsze i najtrwalsze efekty przynosi połączenie racjonalnego ograniczenia spożywanych kalorii z regularną aktywnością fizyczną, dostosowaną do wieku, stanu zdrowia i poziomu wytrenowania.
W procesie redukcji masy ciała pomocne mogą być również suplementy diety, jednak należy podkreślić, że nie zastępują one zdrowego stylu życia. Ich rolą jest wsparcie organizmu, a nie „przyspieszenie” odchudzania w oderwaniu od diety i ruchu.
W ostatnich latach coraz częściej mówi się o adaptogenach – roślinach wykorzystywanych od wieków w tradycyjnej medycynie ajurwedyjskiej. W jaki sposób mogą one wspierać organizm w trakcie procesu odchudzania?
Podstawy zdrowego i bezpiecznego odchudzania
Bezpieczna redukcja masy ciała to proces długotrwały, wymagający cierpliwości i konsekwencji. Zbyt szybka utrata kilogramów często prowadzi do efektu jo-jo.
Do możliwych skutków ubocznych zbyt drastycznego ograniczania kalorii należą m.in.:
- osłabienie i zawroty głowy,
- pogorszenie koncentracji,
- zaburzenia hormonalne (w tym zaburzenia cyklu miesiączkowego),
- spadek odporności,
- problemy z pracą wątroby i nerek.
Dlatego w procesie odchudzania kluczowe jest dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilości białka, zdrowych tłuszczów, węglowodanów, witamin i składników mineralnych. Tylko wtedy możliwe jest nie tylko osiągnięcie niższej masy ciała, ale również utrzymanie dobrego samopoczucia i zdrowia metabolicznego.
Adaptogeny a odchudzanie – czy zioła wspierają utratę wagi?
Adaptogeny nie są środkami odchudzającymi w dosłownym znaczeniu. Ich działanie polega przede wszystkim na wspieraniu homeostazy, czyli zdolności organizmu do utrzymywania równowagi wewnętrznej.
W kontekście redukcji masy ciała adaptogeny mogą:
- wspierać regulację metabolizmu,
- wpływać na gospodarkę glukozowo-insulinową,
- poprawiać tolerancję wysiłku fizycznego,
- zmniejszać negatywne skutki przewlekłego stresu.
Poszczególne rośliny adaptogenne różnią się profilem działania, dlatego ich dobór powinien uwzględniać przyczynę problemów z masą ciała, a nie jedynie sam cel redukcji.
Przykładowo:
- szczodrak krokoszowaty bywa wykorzystywany jako wsparcie metabolizmu,
- ashwagandha może okazać się korzystna u osób, u których nadmierna masa ciała wiąże się ze stresem, zaburzeniami hormonalnymi lub insulinoopornością.
Stres, kortyzol i masa ciała
Jednym z kluczowych, a często pomijanych czynników utrudniających odchudzanie jest przewlekły stres. Tutaj warto zwrócić uwagę na rolę kortyzolu – hormonu stresu, który m.in.:
- wpływa na poziom glukozy we krwi,
- może nasilać apetyt, zwłaszcza na produkty wysokokaloryczne.
Długotrwale podwyższony poziom kortyzolu może utrudniać redukcję masy ciała nawet przy zachowaniu deficytu kalorycznego. Z tego względu jednym z istotnych elementów zdrowego odchudzania – obok diety i ruchu – jest redukcja stresu oraz poprawa jakości snu.
Adaptogeny a regulacja reakcji stresowej
Wspólną cechą wszystkich adaptogenów jest ich zdolność do łagodzenia skutków stresu fizycznego i psychicznego. Poprzez wpływ na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza mogą one wspierać bardziej zrównoważoną reakcję organizmu na obciążenia.
Szczególne zainteresowanie w kontekście odchudzania budzą:
Ashwagandha
W jednym z badań zaobserwowano, że po 8 tygodniach suplementacji ashwagandhą uczestnicy wykazywali:
- zmniejszenie masy ciała,
- obniżenie apetytu,
- redukcję poziomu kortyzolu.
Efekty te tłumaczy się głównie poprawą regulacji reakcji stresowej, a nie bezpośrednim „spalaniem tłuszczu”.
Różeniec górski
Różeniec górski wspiera funkcjonowanie układu nerwowego i pomaga organizmowi lepiej adaptować się do stresu emocjonalnego i fizycznego. Według niektórych badań może również:
- poprawiać odporność na zmęczenie,
- ograniczać tendencję do jedzenia emocjonalnego i napadów objadania się w sytuacjach stresowych.

Adaptogeny mogą stanowić uzupełnienie kompleksowego podejścia do zdrowia metabolicznego, szczególnie u osób, u których stres, przemęczenie lub zaburzenia hormonalne utrudniają redukcję masy ciała.
Zadbaj o to, co najistotniejsze: regularne posiłki o odpowiedniej kaloryczności, ruch dostosowany do możliwości organizmu oraz higienę snu. Nie ignoruj czynników psychicznych, takich jak przewlekły stres, które mogą znacząco wpływać na masę ciała i ogólne samopoczucie.
Źródła (kliknij, aby rozwinąć)
[1] Choudhary D, Bhattacharyya S, Joshi K. Body Weight Management in Adults Under Chronic Stress Through Treatment With Ashwagandha Root Extract: A Double-Blind, Randomized, Placebo-Controlled Trial. J Evid Based Complementary Altern Med. 2017;22(1):96-106. doi:10.1177/2156587216641830
[2] Verpeut JL, Walters AL, Bello NT. Citrus aurantium and Rhodiola rosea in combination reduce visceral white adipose tissue and increase hypothalamic norepinephrine in a rat model of diet-induced obesity. Nutr Res. 2013;33(6):503-512. doi:10.1016/j.nutres.2013.04.001
Informacje zawarte na stronie nie powinny być wykorzystywane lub traktowane jako porada medyczna.