Jakie są najskuteczniejsze adaptogeny?

Przez całe stulecia przekonanie o skuteczności adaptogenów opierało się głównie na doświadczeniu empirycznym i obserwacjach.

Do chwili, gdy o wyjątkowych właściwościach pewnych roślin, które dziś nazywamy adaptogennymi, zainteresowali się naukowcy. Badania empiryczne zaczęto uzupełniać badaniami laboratoryjnymi.

Dziś już niewiele osób kwestionuje potencjał adaptogenów. W ciągu kilkudziesięciu lat powstało wiele prac naukowych opisujących ich działanie. Dzięki temu możliwe stało się lepsze dopasowanie preparatów do indywidualnych potrzeb użytkowników.

Obecnie naukowcy skupiają się więc nie tylko na pytaniu: „czy adaptogeny wykazują działanie”, ale także „w jaki sposób i w jakim zakresie mogą one wspierać zdrowie fizyczne i psychiczne”.

Skuteczne adaptogeny, czyli jakie?

Skuteczność niektórych adaptogenów była przedmiotem badań naukowych, w tym badań klinicznych prowadzonych metodą podwójnie ślepej próby.

Najskuteczniejsze adaptogeny to takie, które odpowiadają na potrzeby konkretnej osoby.

Jako ludzie różnimy się bowiem nie tylko pod względem fizycznym – czyli m.in. wzrostem, masą i budową ciała – ale także psychicznym. Jedni mają dużo większą odporność na stres, podczas gdy inni zmagają się z natrętnymi myślami i przewlekłym napięciem. Gdy jedni zasypiają bez problemu, inni przewracają się z boku na bok.

Reakcja na stres zależy od wielu czynników m.in. temperamentu (z którym przychodzimy na świat), sposobu wychowania i doświadczeń życiowych. Dlatego trudno oczekiwać, że te same rośliny adaptogenne dadzą identyczne efekty u każdego i w tym samym czasie.

Relatywnie szybko odczuwalne działanie obserwuje się po zastosowaniu szczodraka krokoszowatego, różeńca górskiego oraz ashwagandhy. Część osób zauważa zmianę po kilku dniach stosowania. Najczęściej dotyczy to poziomu energii, koncentracji oraz ogólnego samopoczucia.

Na efekty innych adaptogenów trzeba poczekać nieco dłużej. Do takich preparatów należy m.in. Gotu Kola. Pierwsze efekty mogą pojawić się po kilku tygodniach regularnego stosowania. Choć działanie niektórych adaptogenów jest łagodniejsze, ich stosowanie w dłuższej perspektywie może wiązać się z dodatkowymi korzyściami.

Na skuteczność adaptogenów wpływa wiele czynników, m.in.:

• wiek,
• płeć,
• styl życia,
• sposób odżywiania,
• choroby oraz przyjmowane leki,

ale także:

• jakość surowca,
• forma preparatu.

Skuteczność adaptogenów a badania i certyfikaty

Surowce ziołowe mogą różnić się jakością. Jest to jeden z powodów, dla których nie każdy suplement diety wykazuje takie samo działanie.

Rośliny należą do surowców wrażliwych. Mają określone wymagania dotyczące zbierania, przechowywania i obróbki. Nadmierna ekspozycja na światło, wilgoć czy dostęp powietrza może wpływać na stabilność zawartych w nich związków aktywnych. Przechowywanie w szczelnie zamkniętych opakowaniach sprzyja zachowaniu aromatu i właściwości surowca.

Z czasem zawartość substancji aktywnych w surowcu roślinnym może ulegać obniżeniu, dlatego świeżość i sposób przechowywania mają znaczenie dla jakości preparatu.

Suplementy diety nie podlegają tak restrykcyjnym regulacjom jak leki. Oznacza to, że producenci nie zawsze są zobowiązani do przeprowadzania szczegółowych badań, takich jak analizy na obecność pestycydów czy metali ciężkich.

Z tego względu warto sprawdzać, czy surowce zostały przebadane w niezależnych laboratoriach. Takie badania pozwalają potwierdzić brak m.in. pestycydów, WWA, metali ciężkich czy nadmiernej liczby mikroorganizmów.

Na skuteczność adaptogenów wpływa również forma preparatu. Jedną z dobrze przebadanych i często stosowanych form są ekstrakty, w tym ekstrakty wodno-alkoholowe, które umożliwiają pozyskanie szerokiego spektrum związków aktywnych z rośliny.

W praktyce ocena skuteczności adaptogenów często zależy od formy preparatu oraz regularności stosowania. Zdarza się, że osoby negatywnie oceniające ich działanie sięgały po produkty o niskiej biodostępności lub stosowały je nieregularnie. Dodatkowo przez lata wokół adaptogenów narosło wiele uproszczeń i mitów. Warto więc sięgać do opinii naukowców badających te substancje oraz do rzetelnych źródeł opartych na doświadczeniu i badaniach.

Z suplementacją jest podobnie jak z kondycją fizyczną – aby zauważyć różnicę, konieczna jest systematyczność.

Jak znaleźć najlepszy adaptogen?

Czy wybór najskuteczniejszego adaptogenu jest trudny? Nie! 🙂 Warto jednak pamiętać, że:

Wiele zależy od indywidualnych potrzeb, stylu życia i celów zdrowotnych danej osoby. Adaptogeny wspierają zdolność organizmu do przystosowywania się do stresu, pomagając w utrzymaniu ogólnej równowagi. Każdy z nich charakteryzuje się jednak nieco innym profilem działania.

Szukasz wsparcia w radzeniu sobie z przewlekłym stresem i napięciem? Często sięga się wówczas po ashwagandhę.
Chcesz wesprzeć sprawność fizyczną, wydolność lub koncentrację? W takich przypadkach bywa stosowany różeniec górski.

W zależności od potrzeb, w suplementacji wykorzystuje się również inne adaptogeny, m.in.:

• szczodraka krokoszowatego – tradycyjnie stosowanego w okresach zwiększonego obciążenia organizmu,
• gotu kolę – kojarzoną ze wsparciem funkcji poznawczych,
• reishi – wykorzystywanego w kontekście odporności i równowagi organizmu,
• cytryńca chińskiego – stosowanego przy zmęczeniu i spadku energii,
• shatavari – używanego głównie w celu wsparcia równowagi hormonalnej,
• macę – cenioną za wpływ na witalność i wytrzymałość.

Adaptogeny mogą być łączone, a ich działanie może się uzupełniać. Takie połączenia wymagają jednak przemyślanego doboru składników i dawek, ponieważ nie każda kombinacja będzie odpowiednia dla każdej osoby.

Adaptogeny mogą różnie wpływać na ludzi w zależności od takich czynników jak wiek, płeć, poziom stresu czy aktywność fizyczna. Każdy organizm jest inny, dlatego to, co sprawdza się u jednej osoby, niekoniecznie musi być najlepszym rozwiązaniem dla innej. Ten sam preparat może być odbierany jako bardziej pobudzający lub bardziej wyciszający. Dlatego przy wyborze adaptogenu tak ważne jest indywidualne podejście.

Adaptogeny nie przynoszą natychmiastowych rezultatów. Ich działanie polega na stopniowym wspieraniu równowagi organizmu, dlatego o efektach najczęściej mówi się przy regularnym i dłuższym stosowaniu.

U wielu osób pierwsze odczuwalne zmiany pojawiają się po około 2-3 tygodniach stosowania, choć czas ten może być krótszy lub dłuższy. Wiele zależy od indywidualnej wrażliwości, stylu życia oraz gotowości do wprowadzania zmian sprzyjających zdrowiu.

Na koniec warto podkreślić najważniejsze.

Adaptogeny są jedynie jednym z elementów dbania o zdrowie. Ich działanie najlepiej sprawdza się w połączeniu z odpowiednią dietą, regularną aktywnością fizyczną, snem oraz dbałością o dobrostan psychiczny. Nie zastąpią one pracy nad redukcją źródeł stresu ani zdrowych nawyków. Adaptogeny mogą jednak stanowić wartościowe wsparcie przy całościowym holistycznym podejściu do zdrowia.

Jak sprawdzić, który adaptogen będzie najlepszy dla mnie?

Masz kilka możliwości.

• Sprawdź działanie poszczególnych adaptogenów.

Warto zapoznać się ze składem preparatu, deklarowanymi właściwościami, sposobem stosowania, certyfikatami, przeciwwskazaniami oraz opiniami użytkowników. Pamiętaj, że „najmocniejsze” nie zawsze oznacza „najskuteczniejsze”. Wszystko zależy od aktualnych potrzeb organizmu. Poszczególne adaptogeny różnią się profilem działania, dlatego przed wyborem konkretnego preparatu warto dobrze określić, czego oczekujesz od suplementacji. Pomocne może być również przeanalizowanie własnego samopoczucia, poziomu stresu, jakości snu czy ogólnej kondycji fizycznej i psychicznej.

• Skontaktuj się ze specjalistą.

Jeśli cierpisz na choroby przewlekłe lub przyjmujesz leki na stałe, przed rozpoczęciem suplementacji adaptogenami warto skonsultować się z wykwalifikowanym specjalistą. Pozwoli to dobrać odpowiedni preparat lub wykluczyć ewentualne przeciwwskazania do ich stosowania.

Czy adaptogeny są lekiem?

Lek to substancja, która modyfikuje procesy fizjologiczne w celu leczenia lub zapobiegania chorobom. Aby dany preparat mógł zostać sklasyfikowany jako lek, musi m.in. zostać zarejestrowany przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Adaptogeny nie są lekiem.

Rolą suplementów diety nie jest leczenie konkretnych chorób. Mogą one stanowić uzupełnienie stylu życia sprzyjającego zdrowiu, a w niektórych przypadkach także uzupełnienie terapii farmakologicznej – pod warunkiem, że nie występują interakcje pomiędzy suplementami a przyjmowanymi lekami.

Wśród kobiet popularnością cieszy się shatavari, które odpowiada na szczególne potrzeby kobiecego organizmu. Osoby aktywne fizycznie, uprawiające sport półamatorsko lub zawodowo, często sięgają po różeniec górski, tradycyjnie wykorzystywany w okresach zwiększonego wysiłku fizycznego i psychicznego.

Popularność adaptogenów stale rośnie. Nie jest to zjawisko przypadkowe – tempo współczesnego życia, wysoki poziom stresu oraz związane z nimi obciążenia psychofizyczne sprawiają, że wiele osób poszukuje naturalnych form wsparcia organizmu.

Rośliny adaptogenne znane są i wykorzystywane od setek, a niekiedy tysięcy lat. Współczesne zainteresowanie nimi można postrzegać jako próbę ponownego sięgnięcia po rozwiązania, które w zmienionych realiach nadal znajdują swoje zastosowanie.

To który adaptogen jest najlepszy? Podsumowanie

Osoby, które oczekują, że za chwilę wskażemy nazwę jednego „najlepszego” i „najskuteczniejszego” adaptogenu, mogą poczuć się nieco rozczarowane. Trudno bowiem udzielić jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Ani „najmocniejszy”, ani najczęściej wybierany preparat nie musi być najlepszym rozwiązaniem w każdej sytuacji.

Wybór zależy od indywidualnych potrzeb, stylu życia i celów zdrowotnych każdej osoby. Adaptogeny mogą wspierać organizm w radzeniu sobie ze stresem, poprawie samopoczucia czy utrzymaniu poziomu energii, jednak ich działanie wymaga regularnego stosowania.

Adaptogeny są tylko jednym z elementów dbania o zdrowie (mimo że brzmi to nieco górnolotnie, do tego właśnie wielu z nas dąży). Ich potencjał jest największy wtedy, gdy stanowią część holistycznego podejścia, obejmującego zbilansowaną dietę, regularną aktywność fizyczną, odpowiednią ilość snu oraz świadome ograniczanie źródeł stresu w codziennym życiu.

Szukając odpowiedniego preparatu, warto o tym pamiętać.

Informacje zawarte na stronie nie powinny być wykorzystywane lub traktowane jako porada medyczna.