Właściwości aloesu, zastosowanie, przeciwwskazania.

Aloes słynie z grubych liści wypełnionych tkanką przechowującą wodę. Sekret mocy aloesu tkwi w jego wnętrzu. Grube liście kryją gorzki, lecz niezwykle cenny żel – bogactwo substancji aktywnych, które naturalnie wspierają Twój organizm każdego dnia.

Znanych jest 360 gatunków aloesu, ale tylko 20 z nich uważanych jest za lecznicze. Zastosowanie w przemyśle znalazły głównie dwie odmiany: aloes zwyczajny (aloe barbadensis/aloe vera) i aloes drzewiasty (aloe arborescens).

Właściwości aloesu

Fenomen aloesowego miąższu wynika z ilości i różnorodności związków aktywnych biologicznie oraz obecności odpowiednich stymulatorów, zwiększających działanie tych związków aktywnych. W żadnym naturalnym produkcie pochodzenia roślinnego nie zaobserwowano jak wysokiego poziomu biostymulatorów, jak właśnie w aloesie.

Skład liści aloesu:

• ponad 90 % miąższu stanowi woda
• reszta, czyli kilka procent, to tzw. sucha masa
• około 70% suchej masy stanowi błonnik
• obok niego występuje około 270 substancji czynnych, takich jak:

aminokwasy (m.in histydyna, lizyna, leucyna, metionina, arginina, treonina, walina i fenyloalanina); witaminy (A, C, E oraz z grupy B); minerały (cynk, magnez, wapń, selen, chrom, sód, potas, żelazo, siarka, miedź, krzem, mangan, lit, kobalt, nikiel, glin, fosfor, bor), kwasy tłuszczowe (linolowy, arachidonowy, linolenowy, kaprylowy, mirystynowy, stearynowy, palmitynowy), związki glikozydowe ( m.in saponiny), cukry (polisacharydy, mukopolisacharydy, monosacharydy), enzymy.

Substancje wchodzące w skład miąższu z aloesu mogą się nieco różnić w zależności od rejonu i sposobu uprawy.

W jaki sposób aloes wpływa na nasze zdrowie?

1) Stymuluje odporność

Polisacharydy znajdujące się w aloesie, których głównym składnikiem jest acemannan, aktywują komponent odpowiedzialny na pobudzenie limfocytów B do produkcji przeciwciał. Przy okazji indukują procesy usprawniające wchłanianie bakterii przez limfocyty.

Dzięki temu aloes może wzmacniać barierę ochronną organizmu, zwiększać obronę przed patogenami. Może być stosowany profilaktycznie w sezonach większej zachorowalności lub na początku przeziębienia w celu szybkiego zwalczania drobnoustrojów chorobotwórczych.

Dodatkowo może zmniejszać stres oraz zwalczać stres oksydacyjny, który powstaje w organizmie w sytuacjach stresogennych zarówno pochodzenia wewnętrznego, jak i zewnętrznego.

Właściwości wspierające odporność są także stosowane w walce z nowotworami, ponieważ okazuje się, że może on wzmacniać organizm oraz zmniejszać objawy terapii przeciwnowotworowej.

2) Wspomaga trawienie

Aloes stanowi źródło beta-sitosterolu, kampesterolu, bradykinazy i kwasu salicylowego, które mają działanie przeciwzapalne oraz kwasu chryzofanowego, kwasu cynamonowego, lupeoli, fenoli i związków siarkowych, które wykazują działanie przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe. Dzięki ich obecności miąższ działa jak naturalny antybiotyk, czyli hamuje rozwój drobnoustrojów chorobotwórczych, normalizuje mikrobiom jelitowy.

Jak się okazuje substancje zawarte w miąższu aloesu hamują rozwój: grzybów, streptokoków, gronkowców, drożdżaków Candida Albicans, pałeczek Helicobacter pylori. Bywa także wykorzystywany podczas walki z pasożytami, takimi jak: owsiki, glisty ludzkie, tasiemce i przywry

Aloes może stanowić cenne wsparcie dla układu pokarmowego, przynosząc ulgę w przypadku refluksu, zaparć czy podrażnień jelit. Zawarte w nim polisacharydy mają właściwości powlekające, dzięki czemu chronią błonę śluzową, a enzymy wspomagają procesy trawienne. Bogactwo saponin, cynku i magnezu przyspiesza regenerację nadżerek, natomiast związki przeciwzapalne mogą łagodzić dyskomfort. Dodatkowo, poprzez skuteczne nawodnienie treści jelitowej, aloes w naturalny sposób ułatwia wypróżnianie.

3) Obniża poziom cukru we krwi

Niektóre składniki aloesu wpływają na wydzielanie insuliny, dzięki czemu mogę wyrównywać poziom cukru we krwi. Pierwszym z tych składników jest wapń zwiększający wrażliwość tkanek na insulinę, ograniczający syntezę kwasów tłuszczowych i wpływający na uwalnianie nadmiaru trójglicerydów z komórek tłuszczowych. Kolejnymi substancjami są chrom i witamina B6. Współdziałają z insuliną w celu zmniejszenia poziomu cukru.

Wpływ na trwałe obniżenie poziomu cukru został potwierdzony także przez badania kliniczne. W próbie liczącej 5000 pacjentów wykazano, że aloes reguluje przemiany cukrów. Natomiast według opublikowanego w “Hormon Research” raportu, aloes może zmniejszać poziom cukru we krwi o nawet 45% nie wywołując jednocześnie znaczących skutków ubocznych.

4) Pielęgnuje skórę, leczy trądzik i rany

Bogactwo substancji aktywnych i idące za nimi właściwości mogą być przynieść sporo korzyści także w stosowaniu zewnętrznych. Poprzez działanie antybakteryjne i przeciwzapalne może skutecznie minimalizować powstawanie trądziku, a także przyspieszać gojenie się powstałych zmian. Nałożony bezpośrednio na zranienia działa odkażająco i ściągająco. Świetnie sprawdza się także na poparzenia słoneczne, które łagodzi i chłodzi. W przypadku ukąszeń lub wysypki skutecznie zmniejsza swędzenie i odkaża skórę.

Witaminy A, C, E oraz witaminy z grupy B, a także minerały zawarte w miąższu aloesowym wpływają na zdrowy, młodzieńczy wygląd skóry, aminokwasy zmiękczają ją, a mukopolisacharydy wiążą wodę w skórze, zapobiegając wysuszeniu. Może także rozjaśniać i niwelować blizny. Korzystnie działa także na włosy – wzmacnia, nawilża i uelastycznia je, zmniejsza wypadanie i redukuje łupież.

Dzięki tak korzystnego działaniu jest bardzo szeroko wykorzystywany w produkcji kremów, maseczek, toników, balsamów szamponów, a nawet dezodorantów.

5) Oczyszcza organizm

Aloes aktywnie wspiera naturalne procesy oczyszczania organizmu poprzez usprawnienie pasażu jelitowego oraz dbanie o równowagę mikroflory. Zawarte w nim związki pomagają ograniczać rozwój patogenów w przewodzie pokarmowym, a polisacharydy mogą wspomagać pracę wątroby i nerek w filtracji toksyn.

Badania potwierdzają, że aloes działa jak naturalny prebiotyk – stymuluje wzrost pożytecznych bakterii jelitowych. Dodatkowo, dzięki zdolności do wiązania wody, skutecznie nawadnia masy kałowe, co pozwala na szybsze i dokładniejsze usunięcie zbędnych produktów przemiany materii.

 

6) Alkalizuje organizm

Związki zawarte w aloesie sprawiają, że generuje on w organizmie odczyn zasadowy, dzięki czemu może wpływać na zachowanie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Niestety w naszej diecie przeważają produkty zakwaszające. W organizmie znajdują się mechanizmy odpowiedzialne za utrzymywanie optymalnych dla życia warunków, ale ich ciągła praca nad neutralizacją kwaśnego ph wiąże się ze znacznym nadwyrężeniem całego organizmu.

Produkty tworzące środowisko zasadowe są zatem niezbędne do utrzymania równowagi oraz sprzyjają procesom zdrowienia.

Przeciwwskazania i efekty uboczne

Nie zaleca się ciągłego, wielomiesięcznego spożywania preparatów aloesowych. Może to doprowadzić do przyzwyczajenia jelit do stymulacji z zewnątrz, w konsekwencji czego ich naturalna perystaltyka ulegnie osłabieniu, utrudniając samodzielne wypróżnianie.

W przypadku chorób przewlekłych rezygnacja z suplementacji lub wcześniejsza konsultacja lekarska jest niezbędna. Dotyczy to w szczególności osób cierpiących na cukrzycę, schorzenia nerek, choroby tarczycy, nadciśnienie oraz problemy kardiologiczne, ze względu na możliwe interakcje z przyjmowanymi lekami.

Istnieją pojedyncze doniesienia sugerujące, że długotrwałe spożywanie nieoczyszczonych ekstraktów z całych liści może zwiększać ryzyko zmian w jelicie grubym. Nie zostało to jednak potwierdzone w przypadku czystego, pozbawionego aloiny żelu, a wiele obserwacji wskazuje wręcz na profilaktyczne i łagodzące działanie aloesu w obrębie przewodu pokarmowego.

Przyjmowanie doustne aloesu nie jest wskazane u kobiet w ciąży, ze względu na ryzyko wywołania skurczów, oraz u matek karmiących piersią.

Do efektów ubocznych, które mogą wystąpić u osób wrażliwych, należą objawy alergii skórnej, takie jak zaczerwienienie czy wysypka. Stosowanie wewnętrzne preparatów słabej jakości może wiązać się także z wystąpieniem bólów brzucha, biegunki oraz zaburzeń równowagi elektrolitowej.

Aloes, jak wiele substancji naturalnych nieuznawanych za leki, nie jest testowany pod względem interakcji z lekami oraz potencjalnych działań niepożądanych. Dlatego jeżeli przyjmujesz regularnie jakiekolwiek leki to warto skontaktować się ze specjalistą, w celu określenia jak i czy aloes może wpłynąć na ich działan.

Aloes dla dzieci

Aloesu nie powinno podawać się niemowlętom poniżej 1 r.ż, przede wszystkim ze względu na właściwości obniżające poziom cukru we krwi.

U małych dzieci nie powinien być on stałym elementem diety, ponieważ może wpłynąć na rozleniwienie układu pokarmowego. Można podawać go doraźnie, w niewielkich ilościach, na przykład pomocniczo przy zaparciach. Dawkę najlepiej skonsultować ze specjalistą.

Jeśli chodzi o stosowanie zewnętrzne, nie powinno się stosować aloesu u dzieci do 2 r.ż. U starszych można użyć preparatów z dodatkiem aloesu, ale zawsze w rozcieńczeniu. Okłady ze stężonego soku lub bezpośrednio z liści mogą wywołać silne podrażnienia.

Dostępne formy aloesu

Najlepszym źródłem preparatów z aloesu jest własna roślina.

Świeżo oderwany liść ma największe stężenie substancji czynnych, które później wraz z procesami technologicznymi są tracone. Hodowanie aloesu jest dziecinnie proste, a małą roślinę kupisz za około kilkanaście złotych.

Pamiętaj tylko, że wykorzystywać należy co najmniej trzyletnią roślinę, ponieważ dopiero wtedy ma ona optymalną zawartość substancji aktywnych biologicznie. Za najbardziej wartościowe uważa się rośliny 3-4 letnie, a osobników powyżej 5 lat nie powinno się już stosować w celach leczniczych.

Sok 100%

Znajdziesz go w aptece lub sklepie ze zdrową żywnością. Na co należy zwrócić uwagę wybierając sok? Oczywiście na skład. Powinien być to 100% sok z aloesu, zwykle zawierający dodatkowo regulator kwasowości. Cena za 1l butelkę wynosi zwykle od kilkunastu do czterdziestu złotych.

Jeśli chodzi o spożywanie soku, według zaleceń producenta jest to 50 ml rozcieńczone w wodzie w stosunku minimum 1:1. Taki roztwór należu spożyć raz dziennie przed posiłkiem.

Sok możesz także zastosować na skórę zewnętrznie dodając go do maseczki, rozcieńczając i stosując jako tonik lub nakładać w formie opatrunku.

Kapsułki

Stanowią popularną alternatywę dla płynnego aloesu, cenioną głównie za wygodę stosowania i brak specyficznego smaku. Należy jednak pamiętać, że jest to forma znacznie bardziej przetworzona. Proces suszenia soku oraz konieczność użycia substancji technologicznych (wypełniaczy, antyzbrylaczy czy składników otoczki) sprawiają, że produkt ten oddala się od swojej naturalnej postaci. Z tego względu, dla osób poszukujących pełnego spektrum korzyści bioaktywnych, czysty i minimalnie przetworzony miąższ w formie płynnej pozostaje zazwyczaj wyborem bardziej korzystnym i ekonomicznym.

Żel aloesowy

Przeznaczony jest do stosowania zewnętrznego. Tutaj szczególnie uważać należy na skład produktu i jaka jest w nim zawartość aloesu.

Dla kogo polecany jest żel? Tak naprawdę sprawdzi się w każdym typie cery, ale największe korzyści czerpać będzie skóra trądzikowa oraz starzejąca się, ponieważ aloes wspomaga gojenie się wyprysków a także zapobiega i zmniejsza już istniejące blizny czy zmarszczki.  

Kosmetyki zawierające aloes

Dodatkowo dostępnych jest mnóstwo kosmetyków z dodatkiem aloesu, np. kremy, szampony, żele do mycia twarzy/ciała, toniki, maseczki.